मोक्ष संन्यास योग (Moksha Sannyaasa Yoga) – श्लोक 12

श्लोक १२ में कर्मफल के तीन प्रकार और त्यागी-अत्यागी के भेद से फल की प्राप्ति बताई गई है। Verse 12: Threefold fruits accrue to non-renouncers, but not to renouncers.

संस्कृत श्लोक

अनिष्टमिष्टं मिश्रं च त्रिविधं कर्मणः फलम्। भवत्यत्यागिनां प्रेत्य न तु संन्यासिनां क्वचित्॥१२॥

aniṣṭam iṣṭaṃ miśraṃ ca tri-vidhaṃ karmaṇaḥ phalam | bhavaty atyāgināṃ pretya na tu sannyāsināṃ kvacit ||12||

पदच्छेद / शब्दार्थ

अनिष्टम्: undesirable; इष्टम्: desirable; मिश्रम्: mixed; च: and; त्रि-विधम्: threefold; कर्मणः: of action; फलम्: fruit; भवति: accrues; अत्यागिनाम्: to the non-renouncers; प्रेत्य: after death; न: not; तु: but; संन्यासिनाम्: to the renouncers; क्वचित्: at any time.

हिंदी अनुवाद

इष्ट, अनिष्ट और मिश्र – ऐसे तीन प्रकार के कर्मफल मरने के बाद त्यागरहित पुरुषों को मिलते हैं, परन्तु संन्यासियों को कभी नहीं मिलते।

English Translation

The threefold fruit of action – desirable, undesirable, and mixed – accrues after death to those who are non-renouncers, but never to renouncers.

टीका / Commentary

जो लोग फल की आसक्ति रखते हैं, उन्हें मृत्यु के बाद कर्मों के अनुसार तीन प्रकार के फल भोगने पड़ते हैं। किन्तु जिन्होंने फल का त्याग कर दिया है, वे इन फलों से मुक्त हो जाते हैं।