अक्षर ब्रह्म योग (Aksara Brahma Yoga) – श्लोक 1

श्लोक १ में अर्जुन कृष्ण से ब्रह्म, अध्यात्म, कर्म, अधिभूत और अधिदैव के बारे में पूछते हैं। Verse 1: Arjuna asks Krishna about Brahman, Adhyatma, Karma, Adhibhuta, and Adhidaiva.

संस्कृत श्लोक

किं तद्ब्रह्म किमध्यात्मं किं कर्म पुरुषोत्तम । अधिभूतं च किं प्रोक्तमधिदैवं किमुच्यते ॥ १॥

kiṃ tad brahma kim adhyātmaṃ kiṃ karma puruṣottama | adhibhūtaṃ ca kiṃ proktam adhidaivaṃ kim ucyate ||1||

पदच्छेद / शब्दार्थ

किम्: what; तत्: that; ब्रह्म: Brahman; किम्: what; अध्यात्मम्: Adhyatma; किम्: what; कर्म: action; पुरुषोत्तम: O best of men; अधिभूतम्: Adhibhuta; च: and; किम्: what; प्रोक्तम्: is said; अधिदैवम्: Adhidaiva; किम्: what; उच्यते: is called.

हिंदी अनुवाद

अर्जुन बोले: हे पुरुषोत्तम! वह ब्रह्म क्या है? अध्यात्म क्या है? कर्म क्या है? अधिभूत किसे कहते हैं? और अधिदैव किसे कहते हैं?

English Translation

Arjuna asks: What is that Brahman? What is Adhyatma? What is action, O best of men? What is declared to be Adhibhuta? And what is called Adhidaiva?

टीका / Commentary

अर्जुन के ये प्रश्न आध्यात्मिक जिज्ञासा के मूल हैं। कृष्ण इनका उत्तर देकर ब्रह्म, अध्यात्म, कर्म आदि की व्याख्या करेंगे। Arjuna's questions are fundamental to spiritual inquiry. Krishna will answer them, explaining Brahman, Adhyatma, Karma, etc.