भक्ति योग (Bhakti Yoga) – श्लोक 11

यदि और कुछ न कर सको तो कर्मफल त्याग करो. Renounce fruits of actions with self-control.

संस्कृत श्लोक

अथैतदप्यशक्तोऽसि कर्तुं मद्योगमाश्रितः । सर्वकर्मफलत्यागं ततः कुरु यतात्मवान् ॥ ११॥

athaitad apy aśakto 'si kartuṃ mad-yogam āśritaḥ | sarva-karma-phala-tyāgaṃ tataḥ kuru yatātmavān ||11||

पदच्छेद / शब्दार्थ

अथ: if; एतत्: this; अपि: also; अशक्त: unable; असि: you are; कर्तुम्: to do; मत्-योगम्: to My yoga; आश्रित: taking refuge; सर्व-कर्म-फल-त्यागम्: renunciation of the fruits of all actions; ततः: then; कुरु: do; यत-आत्मवान्: with self-control.

हिंदी अनुवाद

यदि तुम ऐसा करने में भी असमर्थ हो, तो मेरे योग का आश्रय लेकर, समस्त कर्मों के फल का त्याग कर दो, आत्मवश होकर।

English Translation

If you are unable to do even this, then taking refuge in My yoga, renounce the fruits of all actions, with self-control.

टीका / Commentary

यदि मेरे लिए कर्म भी न कर सको तो कर्मफल त्याग का अभ्यास करो। फल की इच्छा छोड़कर, स्वयं को वश में रखते हुए कर्म करो। यह सबसे सरल उपाय है।