विभूति योग (Vibhuti Yoga) – श्लोक 21
श्लोक २१ में कृष्ण बताते हैं कि वे आदित्यों में विष्णु, ज्योतियों में सूर्य, मरुतों में मरीचि और नक्षत्रों में चन्द्रमा हैं। Verse 21: Krishna reveals His manifestations among deities and celestial bodies.
संस्कृत श्लोक
आदित्यानामहं विष्णुर्ज्योतिषां रविरंशुमान् | मरीचिर्मरुतामस्मि नक्षत्राणामहं शशी || २१||
ādityānām ahaṃ viṣṇur jyotiṣāṃ ravir aṃśumān | marīcir marutām asmi nakṣatrāṇām ahaṃ śaśī ||21||
पदच्छेद / शब्दार्थ
आदित्यानाम्: आदित्यों में; अहम्: मैं; विष्णु: विष्णु; ज्योतिषाम्: ज्योतियों में; रवि: सूर्य; अंशुमान्: तेजस्वी; मरीचि: मरीचि; मरुताम्: मरुतों में; अस्मि: हूँ; नक्षत्राणाम्: नक्षत्रों में; अहम्: मैं; शशी: चन्द्रमा।
हिंदी अनुवाद
आदित्यों में मैं विष्णु हूँ, ज्योतियों में तेजस्वी सूर्य हूँ, मरुतों में मैं मरीचि हूँ, और नक्षत्रों में मैं चन्द्रमा हूँ।
English Translation
Among the Adityas I am Vishnu; among luminaries I am the radiant sun; among the Maruts I am Marichi; among the stars I am the moon.
टीका / Commentary
Krishna begins listing specific manifestations. Among the twelve Adityas (solar deities), He is Vishnu; among all luminous objects, He is the sun; among the Maruts (wind deities), He is Marichi; among the stars, He is the moon. Each is the most prominent in its category.