विभूति योग (Vibhuti Yoga) – श्लोक 26
श्लोक २६ में कृष्ण वृक्षों, देवर्षियों, गन्धर्वों और सिद्धों में अपनी विभूतियाँ बताते हैं। Verse 26: Krishna reveals His manifestations among trees, celestial sages, Gandharvas, and perfected beings.
संस्कृत श्लोक
अश्वत्थः सर्ववृक्षाणां देवर्षीणां च नारदः | गन्धर्वाणां चित्ररथः सिद्धानां कपिलो मुनिः || २६||
aśvatthaḥ sarva-vṛkṣāṇāṃ devarṣīṇāṃ ca nāradaḥ | gandharvāṇāṃ citrarathaḥ siddhānāṃ kapilo muniḥ ||26||
पदच्छेद / शब्दार्थ
अश्वत्थ: पीपल का वृक्ष; सर्व-वृक्षाणाम्: सब वृक्षों में; देवर्षीणाम्: देवर्षियों में; च: और; नारद: नारद; गन्धर्वाणाम्: गन्धर्वों में; चित्ररथ: चित्ररथ; सिद्धानाम्: सिद्धों में; कपिल: कपिल; मुनि: मुनि।
हिंदी अनुवाद
सब वृक्षों में मैं अश्वत्थ (पीपल) हूँ, देवर्षियों में मैं नारद हूँ, गन्धर्वों में मैं चित्ररथ हूँ, और सिद्धों में मैं कपिल मुनि हूँ।
English Translation
Among all trees I am the Ashvattha (peepul); among the divine sages I am Narada; among the Gandharvas I am Chitraratha; among the perfected beings I am the sage Kapila.
टीका / Commentary
Krishna identifies with the most revered in each category: the sacred peepul tree (associated with wisdom and longevity); Narada (the celestial sage who moves freely across worlds); Chitraratha (king of the celestial musicians); and Kapila (the great sage who expounded the Samkhya philosophy).