आज का पंचांग (Columbus) | सूर्योदय: ०४:२९ PM | सूर्यास्त: ०५:३३ AM
श्रीमद्भगवद्गीता अध्याय 1 · श्लोक 6

अध्याय 1 · श्लोक 6

अर्जुन विषाद योग (Arjuna Vishada Yoga) का पावन श्लोक तथा उसका विस्तृत हिंदी व अंग्रेजी अनुवाद एवं व्याख्या।

अंतिम अपडेट: 15 फरवरी, 2026

१. मूल संस्कृत श्लोक (Sanskrit Verse)

युधामन्युश्च विक्रान्त उत्तमौजाश्च वीर्यवान् | सौभद्रो द्रौपदेयाश्च सर्व एव महारथाः ||६||

yudhāmanyuśca vikrānta uttamaujāśca vīryavān | saubhadro draupadeyāśca sarva eva mahārathāḥ ||6||

२. पदच्छेद एवं शब्दार्थ (Word Meanings)

युधामन्यु: युधामन्यु; च: और; विक्रान्त: पराक्रमी; उत्तमौजा: उत्तमौजा; च: और; वीर्यवान्: शक्तिशाली; सौभद्र: सौभद्र (अभिमन्यु); द्रौपदेयाः: द्रौपदी के पुत्र; च: और; सर्व: सभी; एव: निश्चय ही; महारथाः: महारथी।

३. श्लोक का अनुवाद (Verse Translation)

हिंदी अनुवाद

पराक्रमी युधामन्यु, शक्तिशाली उत्तमौजा, सौभद्र (अभिमन्यु) और द्रौपदी के पुत्र – ये सभी महारथी हैं।

English Translation

The brave Yudhamanyu, the powerful Uttamaujas, the son of Subhadra (Abhimanyu), and the sons of Draupadi – all are great warriors.

४. विस्तृत व्याख्या एवं भावार्थ (Commentary)

दुर्योधन अब पाण्डव पक्ष के और योद्धा गिना रहा है, जिनमें अभिमन्यु (अर्जुन पुत्र) और द्रौपदी के पाँचों पुत्र शामिल हैं। Now Duryodhana names Abhimanyu and the five sons of Draupadi – all rated as great warriors.
श्रीराम शास्त्री
शोधकर्ता व लेखक

श्रीराम शास्त्री

वैदिक संस्कृत और दार्शनिक साहित्य के व्याख्याता। सनातन इतिहास और प्राचीन ग्रंथों पर अनुसंधान का १०+ वर्षों का अनुभव।

आचार्य देवदत्त द्विवेदी
संपादकीय समीक्षा

आचार्य देवदत्त द्विवेदी

संस्कृत विश्वविद्यालय के भूतपूर्व प्राध्यापक एवं वैदिक शास्त्र विशेषज्ञ। भक्तिलोक की समस्त सामग्री के आध्यात्मिक सत्यता निरीक्षक।

ॐ पूर्णमदः पूर्णमिदं पूर्णात्पूर्णमुदच्यते । पूर्णस्य पूर्णमादाय पूर्णमेवावशिष्यते ।।