अर्जुन विषाद योग (Arjuna Vishada Yoga) – श्लोक 37

श्लोक ३७ में अर्जुन कहते हैं कि स्वजनों को मारकर सुखी नहीं हुआ जा सकता। Verse 37: Arjuna says one cannot be happy by killing one's own kinsmen.

संस्कृत श्लोक

तस्मान्नार्हा वयं हन्तुं धार्तराष्ट्रान्स्वबान्धवान् | स्वजनं हि कथं हत्वा सुखिनः स्याम माधव ||३७||

tasmānnārhā vayaṃ hantuṃ dhārtarāṣṭrānsvabāndhavān | svajanaṃ hi kathaṃ hatvā sukhinaḥ syāma mādhava ||37||

पदच्छेद / शब्दार्थ

तस्मात्: इसलिए; न: नहीं; अर्हाः: योग्य; वयम्: हम; हन्तुम्: मारने के; धार्तराष्ट्रान्: धृतराष्ट्र के पुत्रों को; स्वबान्धवान्: अपने बांधव; स्वजनम्: स्वजनों को; हि: निश्चय ही; कथम्: कैसे; हत्वा: मारकर; सुखिनः: सुखी; स्याम: होंगे; माधव: हे माधव (कृष्ण)।

हिंदी अनुवाद

अतएव हे माधव! हम अपने बांधव धृतराष्ट्र के पुत्रों को मारने के योग्य नहीं हैं। अपने स्वजनों को मारकर हम सुखी कैसे हो सकते हैं?

English Translation

Therefore, O Madhava, we have no right to kill the sons of Dhritarashtra, our own relatives. How can we be happy after killing our own kinsmen?

टीका / Commentary

अर्जुन पुनः तर्क देते हैं कि अपने ही लोगों को मारकर सुखी होना संभव नहीं। Arjuna reiterates that happiness cannot come from killing one's own kin.