अर्जुन विषाद योग (Arjuna Vishada Yoga) – श्लोक 15

श्लोक १५ में कृष्ण, अर्जुन और भीम के शंखों के नाम बताए गए हैं। Verse 15 names the conches of Krishna, Arjuna, and Bhima.

संस्कृत श्लोक

पाञ्चजन्यं हृषीकेशो देवदत्तं धनञ्जयः | पौण्ड्रं दध्मौ महाशङ्खं भीमकर्मा वृकोदरः ||१५||

pāñcajanyaṃ hṛṣīkeśo devadattaṃ dhanañjayaḥ | pauṇḍraṃ dadhmau mahāśaṅkhaṃ bhīmakarmā vṛkodaraḥ ||15||

पदच्छेद / शब्दार्थ

पाञ्चजन्यम्: पाञ्चजन्य नामक शंख; हृषीकेशः: हृषीकेश (श्रीकृष्ण); देवदत्तम्: देवदत्त; धनञ्जयः: धनंजय (अर्जुन); पौण्ड्रम्: पौण्ड्र; दध्मौ: बजाया; महाशङ्खम्: महाशंख; भीमकर्मा: भयंकर कर्म करने वाला; वृकोदरः: वृकोदर (भीम)।

हिंदी अनुवाद

हृषीकेश (श्रीकृष्ण) ने पाञ्चजन्य, धनंजय (अर्जुन) ने देवदत्त, और भयंकर कर्म करने वाले वृकोदर (भीम) ने पौण्ड्र नामक महाशंख बजाया।

English Translation

Hrishikesha (Krishna) blew the Panchajanya; Arjuna blew the Devadatta; and Bhima, the voracious eater and performer of herculean tasks, blew the great conch Paundra.

टीका / Commentary

यहाँ तीन प्रमुख पाण्डव योद्धाओं के शंखों के नाम दिए गए हैं – कृष्ण का पाञ्चजन्य, अर्जुन का देवदत्त, और भीम का पौण्ड्र। The names of the conches of the three main Pandava warriors are mentioned.