मूल पाठ एवं पवित्र संकीर्तन
शुद्ध उच्चारण और भक्ति भाव के साथ स्मरण करें
कनकधारा स्तोत्रम् लिरिक्स (Kanakadhara Stotram Lyrics in Hindi) -
वंदे वंदारु मंदरमिन्दिरनंद कंडलम
अमंदानंद संदोहा बंधुराम सिंधुरानानम्
अंगम हरे पुलक भूषानमाश्रयन्ति
भृंगंगा नेव मुकुलाभरणं थमलम्
अंगिकृथखिला विभूतिरपंगा लीला
मंगल्यदस्तु मम मंगला देवताय || 1 ||
मुग्धा मुहुर्विधधाधति वधने मुरारे
प्रेमाथ्रापाप्रणिहितानि गाथागाथानि
मला धृषोत्तमधुकरीव महेथ पले य
सा ने श्रीयं धिशतु सागरसम्भवाय || 2 ||
अमिलिथाक्ष मधिगम्य मूढ़ मुकुन्दम्
आनंदकंदमणिमेशमनंगा थंथ्रम
एकेकरा स्थितथा कणिनिका पशमा नेत्रम्
भूत्यै भवन्ममा भजंगास्यानंगनाय || 3 ||
बहुवंतरे मधुजिथा श्रीथकौस्तुबे य
हरवलेव नारी नीला मयि विभाति
कामप्रधा भगवतो अपि कदक्ष माला
कल्याणमवाहथु मे कमलालयाय || 4 ||
कलंबुधालिथोरसि कायदा भारे
धाराधारे स्फुरति या तदिंगनेव
मथु समस्त जगतं महानेय मूर्ति
बद्राणि मे धिषतु भगव नन्दनाय || 5 ||
प्राप्तं पदं प्रधामथ खलु यत् प्रभावत्
मंगल्याभाजी मधु मधुनी मनामथेना
मय्यापदेथा मथारा मीक्षनारदम्
मंथलासं च मकरालय कन्याकाय || 6 ||
विश्वमरेन्द्र पाधावी ब्रम्हाधन दक्षम्
आनंदहेतु राधिकाम् मधु विश्वोपि
एषान्ना शीधाथु मयि क्षणमीक्षानार्थम्
इन्धिवरोधरा सहोधरमिधिराय || 7 ||
इष्ट विशिष्टमथयोपि यया धैर्यध्र
धृष्टया थ्रविष्टा पापदं सुलभं लभन्ते
हृष्टिम प्रहृष्ट कमलोधर दीप्तिरिष्टम्
पुष्टिं कृशिष्टा मम पुष्पक्रविष्टराय || 8 ||
धाद्यद्धयानु पावनोपि द्रविणंभुदारम्
अस्मिन्न किंचिना विहंगा सिसौ विषन्ने
धुष्कर्मागर्मपाणेय चिरय धुरम्
नारायणा प्रणयिने नयनंभुवहा || 9 ||
घिरधेवथेति गरुड़ ध्वज सुंदरिथी
शाकंभरीति ससि शेखर वल्लेभेति
सृष्टि स्थिति प्रलय केलिषु संस्थिता य
तस्यै नमस त्रिभवनै का गुरुस थारुण्यै || 10 ||
श्रुथ्यै नमोऽस्तु शुभ कर्म फल प्रसूथ्यै
रथ्यै नमोस्तु रमणीय गुणर्णवायै
शक्तियै नमोऽस्तु सतत पथरा निकेतनयै
पुष्टयि नमोस्तु पुरूषोत्तम वल्लभायै || 11 ||
नमोस्तु नालेख निभानानै
नमोऽस्तु धुग्धोग्धाधि जन्म भूमयै
नमोऽस्तु सोममृतः शोधरायै
नमोस्तु नारायण वल्लभायै || 12 ||
नमोस्तु हेममभुजा पीतिकायै
नमोस्तु भू मंडल नायिकायै
नमोऽस्तु देवति धाय प्रयै
नमोस्तु संगायुधा वल्लभायै || 13 ||
नमोऽस्तु देव्यै भृगु नन्दनायै
नमोऽस्तु विष्णुरूरसि स्थितयै
नमोस्तु लक्ष्म्यै कमलालायै
नमोस्तु धमोध्रवल्लभायै || 14 ||
नमोऽस्तु कण्ठ्यै कमलेक्षणायै
नमोस्तु भूत्यै भुवनाप्रसूतयै
नमोस्तु देवधिभिर अर्चितयै
नमोऽस्तु नन्दथ्मजा वल्लभायै || 15 ||
संपत् कराणि सकलेन्द्रिय नंदनानि
साम्राज्य धन विभावनि सरोरूहक्षी
त्वद् वन्दनानि धूरिथा हरनोध्यथानि
मामेव मथर्निसं कलायन्तु मन्ये || 16 ||
यथा कदक्ष समुपासना विधि
सेवकस्य सकलार्थ सपधा
संथानोधि वचनांग मनसै
त्वं मुरारी हृदयेश्वरं भजे || 17 ||
सरसिजा निलाये सरोजा जल्दबाजी
धवलतामा-अमशुका-गंधा-माल्य-शोभे |
भगवती हरि-वल्लभे मनोजन्ये
त्रि-भुवन-भूति-कारि प्रसीदा मह्यम् || 18 ||
धिग्गस्थिभि कनक कुम्भ मुख वसृष्टा
सर्वहिणि विमला चारु जलाप्लुथंगिम्
पदार्थ नमामि जगतम् जननि मशेषा
लोकाधिनाथ गृहिणी मामृताभि पुत्रीम् || 19 ||
कमले कमलाक्ष वल्लभे त्वम्
करुणा पूरा थारिंगिथैरा पंगाई
अवलोकाय ममाकिंचनानम्
प्रथमं पथमकृत्रिमं ध्याय || 20 ||
स्तुवन्ति ये स्तुतिभिरामीरन्वाहम्
त्रयीमयिम त्रिभुवनमाथरं रामम्
गुणाधिका गुरुथारा भाग्य भगिना
भवन्ति द भुवि बुधा भविथसयो || 21 ||
सुवर्णधारा स्तोत्रं य शंकराचार्य निर्मितम्
त्रि-संद्यं यः पतेन्निथ्यं स कुबेरसमो भवेत् ||
इति कनकधारा स्तोत्रं संपूर्णम् ||
प्रभु श्री राम के आदर्शों और मर्यादा पुरुषोत्तम के सम्पूर्ण चरित्र का रसास्वादन करने के लिए रामायण महाग्रंथ अन्वेषक का उपयोग करें।
🙏 विस्तृत अर्थ और भावार्थ
भगवान श्री रामचंद्र जी को समर्पित यह भजन "कनकधारा स्तोत्रम् लिरिक्स (Kanakadhara Stotram Lyrics in Hindi) - Vande Vandaru Mandaramindirananda - Bhaktilok" मर्यादा पुरुषोत्तम के पावन चरित्र का स्मरण कराता है। गोस्वामी तुलसीदास जी द्वारा रचित रामचरितमानस के सिद्धांतों के अनुसार, राम का नाम स्वयं राम से भी अधिक सामर्थ्यवान है। इस भजन की लय और शब्द भक्त को सीधे साकेत धाम की पावन चेतना से जोड़ते हैं।
भजन का प्रमुख भाव शरणागति का है। जब जीव समस्त सांसारिक प्रपंचों से थककर भगवान राम के चरणों में शरण लेता है, तो उसे परम अभय की प्राप्ति होती है। राम नाम की ध्वनि से वातावरण शुद्ध होता है और अंतःकरण में धर्म और सत्य के प्रति निष्ठा दृढ़ होती है।
🔍 विशेष महत्त्व और लाभ
सनातन ग्रंथों के अनुसार, राम नाम का जाप कलयुग का सर्वश्रेष्ठ साधन माना गया है। वाल्मीकि रामायण और रामचरितमानस में राम नाम की असीम महिमा गाई गई है। यह भजन साधक के मन में वैराग्य, संयम, दया और कर्तव्य परायणता जैसे नैतिक मूल्यों का संचार करता है।
प्रभु श्री राम के आदर्शों और मर्यादा पुरुषोत्तम के सम्पूर्ण चरित्र का रसास्वादन करने के लिए रामायण महाग्रंथ अन्वेषक का उपयोग करें। राम नाम के संकीर्तन से व्यक्ति का आत्मबल जागृत होता है, भय तथा शंकाओं का नाश होता है और प्रतिकूल परिस्थितियों में भी धैर्य रखने की शक्ति प्राप्त होती है। यह पारिवारिक सौहार्द और मर्यादा की स्थापना में सहायक है।
🕒 साधना एवं गायन विधि
राम भजन का संकीर्तन प्रातःकाल स्नान के पश्चात राम दरबार की प्रतिमा के सम्मुख घी का दीपक जलाकर करें। तुलसी की माला से राम नाम का जप करने के पश्चात इस भजन का गायन अत्यंत फलदायी होता है।
❓ अक्सर पूछे जाने वाले प्रश्न (FAQ)
राम भजन के गायन से क्या लाभ प्राप्त होते हैं?
राम भजन के संकीर्तन से मानसिक शांति, उत्तम चरित्र, और विपत्तियों में धैर्य बनाए रखने का आत्मबल प्राप्त होता है।
राम नाम जप के लिए सर्वश्रेष्ठ माला कौन सी है?
भगवान श्री राम के मंत्र जाप और संकीर्तन के लिए तुलसी की माला को सर्वश्रेष्ठ और अत्यंत पवित्र माना गया है।
क्या राम भजन बच्चों के संस्कारों के लिए उपयोगी है?
हाँ, भगवान राम के मर्यादापूर्ण चरित्र के भजन सुनने से बच्चों में बड़ों के प्रति सम्मान, सत्यप्रियता और उच्च नैतिक संस्कारों का विकास होता है।
पाठकों के विचार (0)
भक्ति रस चर्चा में भाग लें